edmund husserl ne demek?
Edmund Husserl
Edmund Husserl (1859-1938), 20. yüzyılın en etkili filozoflarından biri olarak kabul edilen Alman filozoftur. Fenomenoloji akımının kurucusudur ve bu akım, felsefe, psikoloji, sosyoloji ve diğer alanlarda önemli etkiler yaratmıştır.
Husserl'in temel amacı, felsefeyi kesin bir bilim haline getirmekti. Bu amaçla, geleneksel metafizik ve psikolojinin varsayımlarından arınmış, doğrudan deneyime odaklanan bir yöntem geliştirmeye çalıştı.
Temel Kavramları ve Yaklaşımları:
- Fenomenoloji: Husserl'in geliştirdiği felsefi yöntemdir. Fenomenoloji, bilincin deneyimlediği şeylere, yani fenomenlere odaklanır. Amacı, bu fenomenleri tanımlamak, analiz etmek ve onların özlerini ortaya çıkarmaktır. (Fenomenoloji Nedir?)
- Bilinç: Husserl'e göre bilinç, her zaman bir şeye yöneliktir. Bu yönelimsellik (intentionality) özelliği, bilincin pasif bir alıcı değil, aktif bir şekilde dünyayla ilişki kuran bir yapı olduğunu gösterir. (Bilinç Nedir?)
- Yönelimsellik (Intentionality): Bilincin nesnelere veya içeriklere yönelme özelliğidir. Her bilinç eylemi bir nesneye veya bir içeriğe yöneliktir. Husserl için yönelimsellik, bilinci diğer zihinsel durumlardan ayırır. (Yönelimsellik%20Nedir?)
- Transendental İndirgeme (Epoche): Husserl'in fenomenolojik yönteminin önemli bir parçasıdır. Epoche, dünyanın varlığına dair tüm varsayımları paranteze alarak, sadece bilincin deneyimlediği şeylere odaklanmayı ifade eder. Amaç, önyargılardan arınmış bir şekilde fenomenlere yaklaşmaktır. (Transendental%20İndirgeme%20Nedir?)
- Yaşam Dünyası (Lebenswelt): Husserl'in son dönem çalışmalarında geliştirdiği bir kavramdır. Yaşam dünyası, bireylerin günlük yaşamlarında deneyimledikleri, anlamlandırdıkları ve paylaştıkları dünyadır. Bu dünya, bilimsel soyutlamalardan farklı olarak, doğrudan deneyime dayalıdır. (Yaşam%20Dünyası%20Nedir?)
Husserl'in çalışmaları, Martin Heidegger, Jean-Paul Sartre, Maurice Merleau-Ponty gibi önemli filozofları etkilemiş ve varoluşçuluk, hermeneutik gibi akımların gelişmesine katkıda bulunmuştur. Ayrıca, psikoloji, sosyoloji, antropoloji gibi alanlarda da önemli etkiler yaratmıştır.